بار دیگر در فضای امنیتی و سیاسی منطقه رخدادی ثبت شده است که موقعیت جغرافیایی تأمین مالی، آموزش و فعالیتهای هستهای گروه داعش را آشکار ساخت. دیروز در شهر کراچی پاکستان، یکی از قوماندانان برجسته این گروه که با نام «حسن» شناخته میشد، توسط افراد مسلح ناشناس به قتل رسید. حسن باشنده پیشاور خیبرپختونخوا بود و مدتها در صفوف داعش نقشی کلیدی ایفا میکرد.
او از جمله افرادی بود که در حوزههای استخباراتی، تنظیمی و عملیات تهاجمی تخصص خاصی داشت و به همین سبب در درون داعش بهعنوان عنصری قابلاعتماد و خطرناک شناخته میشد.
هرچند خبر کشتهشدن او به منزله از میان رفتن یکی از مهرههای مهم این گروه قلمداد میشود، اما فراختر از آن نشان میدهد که داعش خراسان خارج از مرزهای جغرافیایی افغانستان تأمین مالی، مدیریت و تقویت میشود. این رخداد در چارچوبی قرار میگیرد که امارت اسلامی بارها و بر اساس شواهد و بازداشتها تأکید کرده است که گروه داعش در افغانستان نه جایگاه مستقل و نه پایگاه مردمی بنیادین دارد؛ بلکه پروژهای صادره است که از بیرون علیه افغانستان به کار گرفته میشود.
جامعه جهانی باید این رویداد را صرفاً یک مرگ انفرادی نبیند، بلکه آن را نشانهای برای فهم واقعی معادلات امنیتی منطقه تلقی کند. زیرا چنین افرادی مهرههای تعمدی تروریسماند که با سیاست، دستگاههای استخباراتی و بازیهای بینالمللی پیوند خوردهاند. ریشه تروریسم در مکانی است که این مهرهها در آن پرورش مییابند، نه جایی که در برابر آن موضع قاطعانه گرفته میشود.
قابلذکر است که حسن در روزهای اخیر در تلاش بود زمینه عملیات انفجاری برای داعش در افغانستان را مهیا کند، اما پیش از آنکه این تلاشها به مرحله اجرا برسد، توسط افراد مسلح ناشناس از میان برداشته شد. این امر خود گواهی است بر اینکه طرحهای این گروه آنچنان پیوند خورده با افغانستان نیستند که گمان میرود؛ بلکه هدایت و راهبری بسیاری از آنها از کشورهای همسایه صورت میگیرد.
حضور و فعالیت او در خاک پاکستان و تلاش برای مدیریت حملات از همان منطقه تردیدی باقی نمیگذارد که داعش خراسان نه تنها خارج از مرزهای افغانستان سازماندهی میشود، بلکه تحت سایه حمایتهای مشخصی تغذیه میگردد.
چنین رخدادهایی تأییدی عمیق بر مواضع و اظهارات امنیتی امارت اسلامی است. امارت از مدتی پیش تأکید نمود که داعش نه از خاک افغانستان بلکه عمدتاً از مناطق پاکستانی بهویژه بلوچستان، خیبرپختونخوا و شهرهایی مانند کراچی، مدیریت میشود. اینها همان مراکزیاند که داعش در آنها دسترسی به جلب و جذب نیرو، آموزش، پناهگاه و منابع مالی دارد و گهگاه از آنجا حملاتی را علیه خاک افغانستان سازماندهی کرده است.
