در واقع مقایسه در میان نظام پر افتخار امارت اسلامی افغانستان با دیگر گروه های فکری و مبارزاتی اصلا قابل پذیرش نبوده و نیست، چرا که این نظام با رویکردی کاملا دینی و اسلامی به میان آمده و با طرح و برنامه های منظم قدم های ثابتی را در عرصه نظام داری و حکومت داری سالم گذاشته و خواهد گذاشت.
ولی به عنوان یک شهروند افغانستان باید اذعان بداریم که نظام امارت اسلامی به قدری از خوبی ها و شایستگی ها را دار می باشد که می بایست هر حرکت و گروه دیگری نیز این نظام پر افتخار اسلامی را برای سازمان دادن به برنامه ها و کشور خود، از آن الگو بگیرد.
در حقیقت امارت اسلامی افغانستان با تعاملی که با دشمنان و بدخواهان خود دارد، نیز برای جهانیان مرکز اشاره قرار گرفته است.
تعاملی که دشمنان تا دندان مسلح و تسلیم شده ی خود بر قرار نموده است، همه جهان را به حیرات واداشته است.
و از سوی دیگر اگر نگاهی گذرا به پدیده شوم داعش بیندازیم، به خوبی درخواهیم یافت که این پدیده چیزی جز تباهی و ویران در خود ندارد و تعفن خاصی در اندیشه های آن نیز متصور است و نگاه آنها نسبت به بشریت و انسان، نگاهی منفی بوده و هست.
ولی نگاه امارت اسلامی افغانستان نگاه سازنده و آباد کننده است و از سوی دیگر به نوع انسان احترام قایل بوده و حق شهروندی را برای هر انسانی که در زیر سایه حکومت آنها زندگی کنند قایل است.
حقوق شهروندی را برای کسانی که تابعیت این سرزمین را داشته باشند، به رسمیت شناخته و با نگاهی معتدل به همگان امکانات رفاه اجتماعی و معیشتی را فراهم می سازد.
در خصوص این که داعش و کسانی که در این حرکت وارد شده اند، باید این قضایا را به خوبی درک کرده و نظام امارت اسلامی افغانستان را به عنوان الگو و سرچشمه نظام داری برای خود محسوب کنند.
نخستین ویژگی خاصی که امارت اسلامی افغانستان نسبت به سایر حرکت های اسلامی و جهادی دارد، روحیه تسامح و گذشت در سطح بزرگ و کلان آن می باشد.
1ـ تسامح
تسامح از ریشه سَمَحَ و سماحت است. بنابر این، می توان به معنی آسان گرفتن و فروگذاردن یا به معنی جود و سخاوت و عفو و اغماض باشد.
تساهل و تسامح در جامعه، یعنی از روی آگاهی و اقتدار و با سعه صدر، رفتار کردن.
امارت اسلامی افغانستان با تعاملی که در پیش گرفت توانست که اقتدار خود را بر سرزمین افغانستان و سرزمین قلب های مردم این واحد سیاسی ثبات بخشد.
تسامح و گذشت کردن از برخی از موارد به خاطر ایجاد روحیه همدیگر پذیری یکی از بایسته نظام داری می باشد که در واقع این بایسته در تاریخ صدر اسلام نیز موجود بوده و در شواهد تاریخی درج و ثبت است.
نوع نگاه گذر و بخشیدن نسبت به خطاهای اجتماعی گاهی باعث می گردد که تعامل دو جانبه از سوی مردم و حاکمان صورت بگیرد.
تعاملی که باعث ایجاد همزیستی مسالمت آمیز در میان جامعه شده و روند رو به رشد جامعه را تسریع بخشیده و حالت متمدن شدن جامعه را سرعت می بخشد.
این رویکرد بسیار زیبای امارت اسلامی باید برای همه گروه هایی که در میدان وجود قرار دارند، الگو قرار بگیرد.
