مناقشه جاری میان بلوچها و پاکستان از جمله چالشهای جنوب آسیا است که ریشههایی عمیق، تاریخی و داخلی دارد اما رسانههای رسمی و نیمهرسمی پاکستان میکوشند این درگیری را از چارچوب واقعی خود خارج ساخته و آن را به دخالت دستهای خارجی، بهویژه افغانستان، منتسب کنند. این گونه ادعاها نه تنها با واقعیت همخوانی ندارد، بلکه تلاشی تکراری برای پنهانسازی ناکامیهای امنیتی و سیاسی پاکستان است.
رسانههای پاکستانی بهطور مکرر این ادعا را مطرح کردهاند که رهبری مقاومت مسلح بلوچ در افغانستان مستقر است و عملیات جنگی را از آنجا هدایت میکند. این ادعا تاکنون با هیچ سند معتبر، شواهد دقیق یا منابع مستقل همراه نبوده است. برعکس، اطلاعات موجود و واقعیتهای میدانی نشان میدهند که رهبری اصلی بلوچها و تصمیمگیریهای آنان در خود بلوچستان صورت میگیرد.
ساختار مقاومت بلوچ از جغرافیای منطقه، پیوندهای قومی و پشتیبانی داخلی تغذیه میشود، نه از پناهگاههای خارجی. اشاره به افغانستان در اصل بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی، پنهانکردن ناکامیهای داخلی و اغفال افکار جهانی بهکار میرود تا پاکستان خود را از کانون مسئله دور نگه دارد.
اگر درگیری جاری میان بلوچها و پاکستان بهصورت عادلانه و عمیق بررسی شود، آشکار میگردد که علل اصلی آن در سیاستهای خود پاکستان نهفته است، نه در هیچ کشور خارجی. ناپدیدسازیهای اجباری، بازداشتهای بدون محاکمه، عملیات نظامی گسترده، بمباران مناطق مسکونی غیرنظامیان و محرومیت سیاسی مردم بلوچ، عوامل بنیادینی هستند که این مناقشه را پدید آوردهاند.
افغانستان نه تنها این درگیری را آغاز نکرده، بلکه در آن دخالتی نداشته و از آن پشتیبانی نیز نمیکند. دولت افغانستان بر یک اصل روشن پایبند است: عدم مداخله در مناقشات داخلی سایر کشورها. رهبری بلوچها از خاک افغانستان فعالیت نمیکند و این اتهامات نه بر پایه واقعیت، بلکه از روی ضرورت سیاسی مطرح میشوند.
مقاومت جاری بلوچها باید پاکستان را وادارد تا این روند را در پرتو سیاستهای داخلی، اشتباهات تاریخی و ستمهای مداوم خود بازبینی کند. متهم ساختن افغانستان یا هر کشور دیگر نه راهحلی برای مسئله است و نه راهی برای پایان دادن به جنگ. این تنها فرار از حقیقت و اتلاف وقت است.
تا زمانی که پاکستان خواستههای مشروع مردم بلوچ، حقوق سیاسی و کرامت انسانی آنان را به رسمیت نشناسد، این مناقشه با ساختن بهانههای خارجی به پایان نخواهد رسید. صلح پایدار تنها زمانی ممکن است که مسئله از ریشههای واقعی آن شناخته شود، نه آنکه به درِ دیگران انداخته شود.