اسلام دین ایثار، فداکاری و قربانی است. هنگامی که رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم به مسئولیت سنگین نبوت مأمور شد، مشقتهای خستگیناپذیری را در راه ابلاغ حق، گسترش دعوت و مقابله با شرک و بتپرستی متحمل شد. صحابه کرام رضیاللهعنهم نیز در کنار ایشان، روزهای سخت دعوت، آزارها و برخوردها با باطل را به چشمان خود دیدند و با تن خود تحمل کردند.
حتی زنان نیز به اندازه توان و طاقت خود در راه حق قربانیها نمودند. رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم همواره در اندیشه هدف خویش بود؛ به سختیهایی که با آن مواجه میشد هیچ ارزشی نمیداد. هرگاه یکی از صحابه یا یاران نزدیک وی به شهادت میرسید، عزم او سست نمیگشت، بلکه استوارتر میشد و در راه خود اخلاص و پایداری بیشتری میورزید.
این از سنتهای الهی خداوند متعال است که برای حفظ و بقای دین، قربانی اجتنابناپذیر است. تا هنگامی که قربانی داده نشود، دین پیشرفت نمیکند. برخی روزهای فتح و پیروزی را به چشمان خود میبینند و خداوند متعال پیروزی زیبایی به آنان عطا میفرماید، اما برخی دیگر پیش از رسیدن به پیروزی، به عزت شهادت نائل میشوند. هر دو گروه پیروزند؛ زیرا مسلمان مصداق «یکی از دو نیکی» است: یا شهادت است و یا پیروزی و کامیابی.
در تاریخ اسلام این حقیقت آشکار است که بسیاری از مسلمانان و مجاهدان برای پیروزی اسلام سختیها و مصائب بسیاری را متحمل شدند، اما پیش از رسیدن فتح، شهید شدند. از جمله آنان سمیه و یاسر رضیاللهعنهما هستند که در روزهای نخستین اسلام، پیش از آنکه مسلمانان به مدینه هجرت کنند، به شهادت رسیدند. همچنین حمزه و مصعب رضیاللهعنهما پیش از فرا رسیدن فتح مکه، جام شهادت نوشیدند.
در تاریخ معاصر، قربانیهای مردم فلسطین بیشمار است. تاریخ داستان ثبات و استقامت آنان را خواهد نوشت؛ استقامتی که مانند کوهها نمیلرزد. آنان با شهادت فرماندهانشان سست نمیگردند، بلکه عزمشان استوارتر میشود.
اگر امروز حذیفه سمیر عبدالله الکحلول (ابوعبیده) به همراه برخی دیگر از یاران خود به درجه شهادت نائل میشوند، این برای مسلمانان امر تازهای نیست؛ بلکه افراد بسیاری همچون حمزه و مصعب در این راه قربانی خواهند شد و خون آنان نهالهای اسلام را سیراب خواهد کرد.
آرزوی بزرگ یک مجاهد همین است که خداوند متعال نعمت شهادت را به او عطا فرماید، سختترین امر برای یک مجاهد اینست که تمام عمر را در راه جهاد سپری کند اما در پایان بر بستر مرگ طبیعی وفات یابد. و زیباترین آرزوی او اینست که خداوند متعال او را به عزت شهادت بشارت دهد.
رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم نیز همین آرزو را داشت که در راه خداوند بارها کشته شود، چنانکه امام بخاری رحمهالله در صحیح خود روایتی نقل میکند که پیامبر علیهالصلاةوالسلام فرمودند: «سوگند به ذاتی که روحم در اختیار اوست، دوست دارم در راه خدا کشته شوم، سپس زنده گردم، سپس کشته شوم» (صحیح بخاری).
پس مسئولیت ما حرکت به سوی هدف است، نه تضمین نتیجه. ما به پیکار مکلفیم، نه به پیروزی ظاهری؛ چرا که پیروزی وعده خداوند متعال است. و هرکس در این راه جان خود را قربانی کند، چه به هدف برسد و چه نرسد، او پیروز است.