آیندهٔ داعش؛ واکنش جهان اسلام در برابر افراطیت!
ظهور و زوال خوارج داعش برای تمام جهان اسلام یک هشدار بود، این گروه نهتنها جان هزاران انسان بیگناه را گرفت بلکه چهرهای تحریفشده، خشن و آکنده از خشونت از اسلام به نمایش گذاشت؛ چهرهای که آثار آن هنوز هم باقیست؛ تصاویری که خوارج داعش به جهان نشان دادند باعث شده که برخی اسلام را به نام افراط، قتل و غارت بشناسند اما پایان این داستان همینجا نیست.
اکنون پرسش اصلی این است که جهان اسلام چگونه میتواند از تکرار چنین فاجعهای جلوگیری کند؟ پاسخ این پرسش نیازمند نگاهی ژرف به ریشههای افراطگرایی و اتخاذ اقدامات عملی برای درمان آن است.
نخستین گام بازسازی نظام آموزشی است؛ بسیاری از جوانانی که به داعش پیوسته بودند آگاهی بسیار اندکی از اسلام واقعی داشتند، مکاتب و دانشگاهها باید به جای آموزشهای خشک و سطحی بنیادهای حقیقی دین را که بر مهربانی، عدالت و عقلانیت استوار است به شاگردان آموزش دهند.
در کشورهایی چون مالزیا و اندونیزیا، نصابهای جدیدی طراحی شدهاند که بر گفتوگوی بینمذهبی و پذیرش تفاوتها تأکید دارند، این برنامهها ثابت کردهاند که میتوانند نسل جوان را از ایدیولوژی افراطی محافظت کنند.
گام دوم بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعیست؛ فقر و نابرابری زمینۀ مساعدی برای رشد افراطگرایی است، زمانی که جوانان نسبت به آیندۀ خود احساس ناامیدی کنند و تصور نمایند که هیچ آیندهای ندارند؛ این احساس باعث میشود به خشونت و گروههای افراطی روی آورند، کشورهای اسلامی نیازمند برنامههای انکشافی هستند که فرصتهای کاری ایجاد کنند و امید به زندگی را افزایش دهند؛ چنانکه امارت اسلامی افغانستان به این واقعیت پی برده و تلاش دارد در پروژههای بزرگ ملی فرصتهای شغلی ایجاد کند.
رسانهها نیز در این زمینه نقش مهمی دارند، داعش در گذشته از فضای مجازی برای تبلیغات خود بهره میبرد، امروز جهان اسلام باید این فضا را با محتوای سازنده و آموزنده پُر سازد، برنامههایی تولید کند که چهرهٔ واقعی اسلام را نشان دهند؛ اینکه اسلام دین صلح و بردباریست و در آن جایی برای افراط، قتل و غارت نیست، از همین طریق جهان اسلام میتواند در برابر پیامهای خشن و افراطی ایستادگی کند، این چیزیست که امارت اسلامی به آن پی برده و به کمک جوانان و نیروهای فکری خود، آن را بهطور قوی پیش میبرد و در پی گسترش فعالیتهای رسانهای خود است.
در پایان؛ وحدت جهان اسلام یک ضرورت است، تفرقه میان شیعه و سنی، عرب و غیرعرب فقط میدان را برای گروههای افراطی چون داعش و دیگر دشمنان اسلام فراهم کرده است. علمای بزرگ همه مذاهب باید دست در دست یکدیگر نهاده و با صدایی واحد در برابر افراطگرایی بایستند.
آیندۀ جهان اسلام وابسته به انتخابهای امروز ماست، ما میتوانیم از گذشته درس بگیریم و راهی نو بسازیم که جوانان ما بهسوی دانش و پیشرفت روی آورند نه خشونت، اسلام دین زندگی و امید است و این همان پیام حقیقیست که باید به گوش جهانیان رسانده شود؛ تا دیگر هرگز در این عصر، داعش و خوارج ظهور نکنند و چهرۀ پاک و حقیقی اسلام را با اعمال زشت، قتل، غارت و ویرانگری، برای جهانیان هولناک و ترسناک جلوه ندهند و باعث اسلامهراسی نشوند.