جنایات داعش در ولایت دیاله:
در بخشهای پیشین به نکتهای مهم اشاره شد: هر جا که گامهای پیروان ابن ملجم نهاده شد، جز قتل و جنایت علیه اهل سنت چیزی باقی نمانده است؛ ننگی که بر پیشانی این فرقهی گمراه و منحرف حک شده است.
یکی از مناطقی که داعش بدان راه یافت و جنایات متعددی را در آن مرتکب شد، ولایت دیالهی عراق بود. هرچند داعش نتوانست بهطور کامل بر این ولایت مسلط شود اما این امر مانع از ارتکاب جنایت در آن نشد. در این بخش، نخست به موقعیت جغرافیایی دیاله اشاره میکنیم و سپس رخدادهایی را مرور خواهیم کرد که داعش در این منطقه مرتکب شده است.
موقعیت جغرافیایی دیاله:
دیاله یکی از ولایتهای مهم مرزی در شرق عراق است که ویژگیهای زیر را داراست:
١. موقعیت مکانی:
دیاله در شرق عراق واقع است. از غرب با ولایت بغداد، از شمال با صلاحالدین، از شمالغرب با کرکوک و نینوا، از جنوب با واسط و از شرق با جمهوری اسلامی ایران مرز مشترک دارد.
٢. ویژگیهای طبیعی:
این ولایت در شمال و شرق، دارای رشتهکوههایی چون حَمرین است. همچنین دشتهای حاصلخیز، باغهای وسیع، نهرها و اراضی کشاورزی در آن بهچشم میخورند. مرزهای کوهستانی در شمال و شرق بهسبب ارتفاعات و ناهمواریها، پوشش طبیعی مناسبی برای تحرکات مخفیانه و حملات ناگهانی فراهم میآورند.
٣. تنوع قومی و مذهبی:
جمعیت دیاله متشکل از گروههای مختلف قومی و مذهبی است: شیعه، سنی، کرد و ترکمان. در مناطقی چون خانقین و جلولا کردها ساکناند؛ در مناطق مرکزی و جنوبی اهل سنت حضور دارند و در سایر بخشها شیعیان زندگی میکنند. این ساختار قومی-مذهبی، دیاله را به منطقهای منازعهخیز بدل ساخته و داعش از این وضعیت بهرهبرداری سوء کرده است.
٤. اهمیت استراتژیک:
دیاله در جوار بغداد واقع شده و گذرگاه مهمی میان پایتخت و ولایتهای شمالی و نیز مسیری حیاتی بهسوی ایران محسوب میشود. همین ویژگیها به این ولایت اهمیت استراتژیک و امنیتی ویژهای بخشیده است.
چگونه داعش بر برخی مناطق دیاله مسلط شد؟
داعش در چند مرحله وارد دیاله شد. در برخی نواحی نفوذ پیدا کرد، اما در نهایت با مقاومت نیروهای ارتش عراق و دیگر گروهها مواجه شد و عقب رانده شد.
مراحل اصلی به شرح زیر بود:
در نخستین ماههای سال ۲۰۱۴ داعش حملات خود را به مناطق شمالی و مرکزی دیاله آغاز کرد. نواحی حاشیهی رودخانه و باغهای اطراف را اشغال نمود و به منطقهی بوهریز (در نزدیکی بعقوبه) حمله برد. برای چند روز، برخی نواحی در کنترل داعش قرار گرفت. در واکنش، نیروهای دولتی عراق و گروههای رافضی تحت حمایت ایران عملیاتهایی را آغاز کردند تا پیشروی داعش به سوی بغداد و کرکوک را متوقف سازند.
در میانه و پایان سال ۲۰۱۴ داعش توانست کنترل کامل یا جزئی شهرهایی همچون جلولا و سعدیه را بهدست گیرد. باغهای شمالی مقدادیه نیز بهعنوان مناطقی استراتژیک، در اختیار داعش قرار گرفت. در نوامبر ۲۰۱۴ طی عملیات مشترک نیروهای پیشمرگ کرد، ارتش عراق و گروههای شیعی، این مناطق بازپسگیری شدند و شهرهایی چون جلولا و سعدیه از کنترل داعش آزاد شدند.