۸- فراموش کردن رسالت اسلامی، از دست دادن هدف و مقصد و روی آوردن به دنیا
در حقیقت نخستین عاملی که بزرگترین آسیب را به جامعه اسلامی وارد ساخته، امت اسلامی را تضعیف کرده و وحدت و انسجام آن را از میان برده است؛ فراموش شدن همان هدف و رسالت بزرگی است که این امت اساساً برای تحقق آن پدید آمده و به سبب همین رسالت به عنوان بهترین امت بر روی زمین شناخته شده است.
قرآن کریم هدف اساسی آفرینش انسان را عبادت خداوند متعال بیان کرده است:
﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾ [ذاریات: ۵۶]
«و جن و انسان را جز برای اینکه مرا عبادت کنند، نیافریدهام».
همچنین خداوند متعال برتری امت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم را در خیرخواهی و نیکوکاری برای بشریت قرار داده است، خداوند عزت و سربلندی مسلمانان را در عبادت خویش و دعوت مردم به سوی اسلام حیاتبخش نهاده است، هنگامی که مسلمانان به این رسالت الهی عمل میکردند رهبری معنوی، علمی و سیاسی جهان در اختیار آنان بود؛ اما متأسفانه با گذشت زمان مسلمانان در دنیا و مظاهر مادی آن غرق شدند و آن رسالت بزرگ را که همان عبادت خداوند متعال و دعوت انسانها به سوی اسلام بود به فراموشی سپردند.
با فراموش شدن این رسالت روند تدریجی سقوط امت اسلامی آغاز شد و مسلمانان در گرداب انحطاط گرفتار شدند، این حقیقتی آشکار است که حیات ملتها در گرو داشتن رسالت است و نبود رسالت همسنگ مرگ و خروج از صحنه تاریخ است، در واقع فراموش کردن رسالت و دلبستن به دنیا دو بیماری کشندهای هستند که امروزه بیشتر مسلمانان را گرفتار ساختهاند؛ تا آنجا که تمام دغدغه و تلاش بسیاری از آنان به گردآوری ثروت و بهرهمندی از لذتهای دنیوی محدود شده است، رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم نیز امت خود را از این خطر برحذر داشته و فرمودهاند:
«إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ فِتْنَةً، وَإِنَّ فِتْنَةَ أُمَّتِي الْمَالُ»
«برای هر امتی فتنهای وجود دارد و فتنه امت من، مال و ثروت است».
دلبستگی بیحد و مرز به دنیا مسلمانان را چنان سرگرم ساخته که کمتر به آخرت و روز حساب میاندیشند، فراموش کردن رسالت نخستین عامل سقوط مسلمانان است؛ زیرا خداوند متعال عزت و سعادت امت اسلامی را در پیروی از شریعت محمدی قرار داده است، هرگاه مسلمانان از این مسیر منحرف شوند و به دنیا روی آورند، گرفتار خواری و ذلت خواهند شد،
حضرت عمر رضیاللهعنه میفرماید:
«نحن قومٌ أعزَّنا اللهُ بالإسلام، فإن ابتغينا العزةَ بغيره أذلَّنا اللهُ».
«ما مردمی هستیم که خداوند به وسیله اسلام به ما عزت بخشیده است؛ پس اگر عزت را در غیر اسلام بجوییم، خداوند ما را خوار و ذلیل خواهد ساخت».
این سخنان گرانبهای دومین خلیفه مسلمانان شایسته آن است که با آب طلا نوشته شود؛ زیرا از همان روزی که مسلمانان هدف و رسالت خود را فراموش کردند، به دنیا و مادیات روی آوردند و عزت را در غیر اسلام جستوجو کردند؛ گرفتار ذلت، عقبماندگی و انحطاط شدند.
خلاصه اینکه تا زمانی که هدف و رسالت حقیقی خود را دوباره زنده نکنیم و آن هدف الهی را که خداوند متعال ما را برای تحقق آن آفریده است در زندگی عملی خود پیاده نسازیم؛ هرگز عزت، سربلندی و جایگاه پرافتخار گذشته خویش را باز نخواهیم یافت.