نظام اسلامی که از سوی الله جل جلاله نازل شده، یک نظام و قانون مقدس الهی است و در مقایسه با نظامهای وضعی بشری، ویژگیهای خاص خود را دارد، در اینجا ما برخی از مهمترین ویژگیهای نظام اسلامی را به ترتیب معرفی میکنیم:
۱- نظام ربانی (الهی):
یکی از مهمترین ویژگیهای نظام اسلامی این است که نظامی ربانی و الهی است. این مفهوم دو بُعد دارد:
۱- از نگاه منبع و سرچشمه نظام الهی است.
۲- از نگاه هدف و مقصد نیز الهی است.
الف: الهی بودن آن از نظر منبع:
منبع نظام اسلامی برخلاف سایر مذاهب یا نظامها؛ مبتنی بر خواست انسان، یک قوم، خانواده، گروه، حزب یا ملت نیست بلکه این نظام توسط الله جل جلاله از طریق جبرئیل امین به پیامبر نازل شده و بر اساس حکمت و مشیت خالق بشریت استوار است.
الله جل جلاله در آیات متعددی از قرآن عظیمالشأن این موضوع را بیان کرده است، چنانچه میفرماید:
۱- {أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ}
[مائده: ۵۰].
«آیا آنها خواهان حکم جاهلیت (قانون بیدینی) هستند؟».
۲- {وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَـٰئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ}
[مائده: ۴۴].
«و کسانی که به آنچه الله نازل کرده حکم نکنند؛ کافراناند».
۳- {وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَـٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ}
[مائده: ۴۷]
«و کسانی که بر اساس حکم نازلشده از سوی الله حکم نکنند؛ فاسقاناند».
۴- {وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَـٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}
[مائده: ۴۵].
«و کسانی که بر اساس حکم نازلشده از سوی الله داوری نکنند، ستمگراناند».
این آیات به وضوح نشان میدهند که نظام اسلامی یک قانون نازلشده از سوی الله جل جلاله است، نه قانونی ساختهی دست بشر.
ب: الهی بودن از نگاه هدف:
نظام اسلامی صرفاً برای تشکیل حکومت یا نظم اداری نیست بلکه هدف آن رهایی انسان، عدالت، توحید، و گسترش بندگی الله جل جلاله است، این نظام به تمام ابعاد زندگی انسان الهام میبخشد، تضمینکننده کامیابی در دنیا و آخرت است و انسان را از گمراهی نجات میدهد.
چنانچه الله جل جلاله در قرآن کریم میفرماید:
«قُلْ إِنَّ صَلَاتِی وَنُسُكِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ»
[الأنعام: ۱۶۲–۱۶۳].
ترجمه: «بگو: نماز من، قربانی من، زندگیام و مرگم همه برای الله، پروردگار جهانیان است، او شریکی ندارد، من به این (عبادت) دستور داده شدهام و من از نخستین مسلمانان هستم».