ویژگی‌های نظام اسلامی! بخش نخست

احمد راشد الزرقاء

در جهان دو نوع نظام حاکم است؛ نوع اول نظامی که محصول عقل و فکر بشر است. اینگونه نظام‌ها توسط انسان‌ها وضع می‌شوند، همان‌طور که در جوامع امروزی دانشمندان و سیاست‌مداران گرد هم می‌آیند و برای مردم قوانینی تدوین می‌کنند اما این قوانین تابع خواسته‌های انسان هستند و به‌راحتی قابل تغییر می‌باشند. همان‌گونه که علامه عبدالقادر عوده رحمه‌الله در کتاب مشهور خود به نام«المال والحکم فی الاسلام» می‌نویسد: “القوانين و الأنظمة التي يضعها البشر قابلة للتبديل، والتعديل، والإلغاء إذا ما قضت بذلك أهواء البشر”
ترجمه: قوانین و نظام‌هایی که بشر وضع می‌کند، همواره قابل تغییر، اصلاح یا لغو هستند، زمانی که خواسته‌های انسان آن را اقتضا کند.

نوع دوم نظام الهی است که توسط خداوند متعال وضع شده است. این نظام کامل، ثابت، عادلانه و متناسب با نیازهای بشری است. این نظام الهی از طریق اسلام به بشریت عرضه شده است.

علامه عبدالله طریقی در کتاب «الامامة فی الاسلام» نوشته است که نظام الهی از ابتدا تا قیامت، در هر زمان و مکان و برای همه مردم، نظامی سودمند است و بر اساس تغییر زمانه یا شرایط، دگرگون نمی‌شود.

اسلام دینی جامع و کامل است که تنها برای اصلاح فرد نیامده؛ بلکه برای اصلاح جامعه، تحقق عدالت، برقراری امنیت و حاکمیت نظام الهی فرستاده شده است. بنابر این بر هر جامعه اسلامی واجب است که پیش از هر چیز، یک نظام اسلامی تأسیس کند زیرا اهداف عالی اسلام بدون یک حکومت عادل و منظم محقق نمی‌شود.

گواه روشن این حقیقت سیره رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم است که پس از هجرت، در مدینه منوره حکومت اسلامی را بنیان نهاد. از این طریق عدالت را برپا کرد، حدود الهی را اجرا نمود، مردم را تربیت کرد و احکام الهی را تطبیق نمود. این به ما می‌آموزد که تحقق اسلام تنها از طریق یک دولت اسلامی ممکن است.

اگر حکومت اسلامی نباشد، نظام‌های اجتماعی، تعلیمی، قضایی و عبادی اسلام ناقص می‌مانند و بسیاری از احکام مانند جهاد، زکات، غنایم، قصاص، حدود و امر به معروف بدون حکومت قابل اجرا نیستند. اینها احکام سیاسی و اجتماعی هستند؛ نه صرف عبادات فردی. در طول تاریخ، هر ملتی به‌واسطه ساختار سیاسی و نظامی خود زنده مانده است از همین‌رو بقا، امنیت و پیشرفت امت اسلامی نیز به وجود نظام اسلامی وابسته است.

بر این اساس، در این سلسله‌مقالات به‌تدریج مزایای نظام اسلامی را بیان خواهیم کرد تا این حقیقت روشن شود که چرا این نظام الهی بهترین راه‌حل برای بشر است و چگونه کلید وحدت امت، عدالت، نجات و رضای الهی به‌شمار می‌آید.

Exit mobile version