چگونگی منابع مالی داعش! بخش بیست‌ویکم

آثار زیان‌بار پرداخت فدیه:

پرداخت فدیه ظاهراً راهی فوری و بشری برای نجات جان انسان‌ها به‌شمار می‌رود، اما تحلیل عمیق نشان می‌دهد این عمل منشأ پیامدهای منفی درازمدت است که جامعه، امنیت، اقتصاد و روابط بین‌الملل را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. در بسیاری از موارد فدیه به دلیل فشارهای شدید خانواده‌ها و شرایط اضطراری پرداخت می‌شود اما این اقدام به‌عنوان محرکی پنهان توان مالی و عملیاتی داعش را تقویت می‌کند. در ادامه مهم‌ترین تأثیرات منفی این پدیده یادآوری می‌شوند:

۱. پرداخت فدیه منابع مالی مستقیم در اختیار داعش قرار می‌دهد که استمرار عملیات این گروه را تضمین می‌کند؛ این پول صرف خریداری تسلیحات، تعلیم و تبلیغات می‌شود و میزان گسترش تروریسم را افزایش می‌دهد.

۲. این عمل موجب تشویق و تداوم جرم اختطاف می‌گردد؛ اعضای گروه می‌بینند که از راه اختطاف می‌توان سود مالی به‌دست آورد و بنابراین تلاش‌ها برای ربودن دیگران افزایش می‌یابد.

۳. پرداخت فدیه به افزایش تهدیدات امنیتی بین‌المللی می‌انجامد؛ داعش تنها فعالیت‌های محلی‌اش را گسترش نمی‌دهد، بلکه شبکه‌های خود را فراتر از مرزها فعال می‌کند که این امر خطری جدی برای ثبات امنیتی جهانی است.

۴. فدیه باعث ایجاد فضای رعب و ناامنی در جامعه می‌شود؛ عمل مذکور این پیام را ابلاغ می‌نماید که جان انسان را می‌توان به پول تبدیل کرد و در نتیجه بی‌اعتمادی و بی‌ثباتی اجتماعی را شدت می‌بخشد.

۵. استمرار این عمل موجب تضعیف حاکمیت قانون می‌شود؛ گرچه در بسیاری از کشورها پرداخت فدیه غیرقانونی است، اما تداوم این رویه اقتدار دولت را کاهش می‌دهد و به داعش جرأت عمل بیشتری می‌بخشد.

۶. فدیه توهین به کرامت انسانی است، زیرا ارزش زندگی انسان به میزانی از پول تقلیل می‌یابد و انسان به‌سان کالایی معامله می‌شود.

۷. این پدیده مانع صلح و ثبات می‌شود؛ طرف‌های درگیر به‌ویژه داعش، با اتکا به فدیه فعالیت‌های خود را توسعه می‌دهند و به‌جای حل بحران، استمرار آن را تضمین می‌کنند.

۸. پرداخت فدیه زمینه‌ساز بی‌ثباتی اقتصادی است، زیرا این مبالغ به شیوه‌های غیرقانونی هزینه می‌شوند و بازار سیاه، تجارت غیرقانونی و دیگر جرائم رشد می‌یابند.

۹. فدیه می‌تواند به تیره شدن روابط بین‌المللی بینجامد؛ وقتی کشوری برای آزادی اتباع خود فدیه پرداخت می‌کند، این اقدام ممکن است با سیاست‌های امنیتی سایر کشورها در تضاد قرار گیرد و به آسیب دیپلماتیک منجر شود.

۱۰. ردیابی و تعقیب فعالیت‌های داعش دشوارتر می‌شود، زیرا منابع مالی به‌صورت پنهان منتقل می‌گردد و امکان شناسایی و توقیف پول‌ها کاهش می‌یابد.

۱۱. فدیه عدالت و برابری را تضعیف می‌کند؛ وقتی تنها کسانی آزاد می‌شوند که توان مالی دارند، نابرابری‌های اجتماعی و طبقاتی عمیق‌تر می‌شود و ساختار اجتماعی آسیب می‌بیند.

در نتیجه؛ اگرچه پرداخت فدیه ممکن است پاسخ فوری به نیازهای انسانی به‌نظر آید، پیامدهای درازمدت آن خطرناک‌تر و گسترده‌تر از آن سودهای کوتاه‌مدت است: این عمل تأمین مالی داعش را تسهیل می‌کند، جرم ربایش را تشویق می‌نماید، تهدیدات امنیتی بین‌المللی را افزایش می‌دهد، کرامت انسانی را زیر پا می‌گذارد، ثبات اقتصادی را تخریب می‌کند و روند دستیابی به صلح را مختل می‌سازد.

برای کاهش آثار وخیم این مسأله ضروری است که با راهبردهای امنیتی هماهنگ بین‌المللی به پیشگیری از اختطاف پرداخت شود، قوانین به‌صورت قاطع اجرا گردند، آگاهی عمومی افزایش یابد و سازوکارهای همکاری استخباراتی تقویت شوند تا منابع مالی داعش به‌طور مشترک قطع گردد.

بدین‌ترتیب، پرداخت فدیه گرچه ممکن است مشکل یک روز را حل کند اما بذر ادامه‌ای بلندمدت از بحران و ناامنی می‌پاشد که برای جامعه، امنیت و ارزش‌های انسانی تهدیدی بسیار بزرگ‌تر است.