مسیرها و شیوههای انتقال پول
کمکهای مالی و عوایدی که از طریق هویتهای جعلی بهدست میآیند، از راه چندین کانال مالی پنهان و انعطافپذیر به داعش منتقل میشوند. این مسیرها بهگونهای طراحی شدهاند که سامانههای نظارتی را بازی دهند و منبع پول را مخفی نگه دارند.
۱- حواله (Hawala) – انتقال غیررسمی مالی
این روش امنترین و پنهانترین سازوکار داعش بهشمار میرود و از طریق واسطهها (حوالهداران) انجام میشود:
✓ انتقال فیزیکی پول صورت نمیگیرد؛
✓ نامها و ساختار شبکه پنهان میماند؛
✓ امکان تعقیب میان کشورهای مختلف به حداقل میرسد.
۲- انتقالات کریپتو (Crypto Transfers) – مبادله پنهان دارایی
با استفاده از کیفپولهای رمزارزی و کیفپولهای ناشناس، بهمنظور:
✓ پنهانسازی منبع؛
✓ انتقال پول در سطح جهانی ظرف چند ثانیه؛
✓ بازی دادن سامانههای متعارف نظارتی (KYC/AML)؛
✓ استفاده گسترده از «کوینهای حریم خصوصی» مانند Monero که تعقیب آنها بسیار دشوار است.
۳- انتقال نقدی (Cash Couriers) – حاملان فیزیکی پول
در مواقع افزایش ریسک نظارت، شبکهها از:
✓ افراد مورد اعتماد؛
✓ مسافران؛
✓ یا کامیونهای تجاری؛
برای انتقال فیزیکی پول نقد به مناطق مختلف استفاده میکنند. این روش از نظر شناسایی، از امنترین شیوهها بهحساب میآید.
۴- بانکداری آنلاین (Online Banking) – انتقالات داخلی از طریق حسابهای جعلی
حسابهای بانکی گشودهشده با اسناد جعلی به کار گرفته میشوند تا:
✓ انتقالات خورد در داخل یک منطقه انجام شود؛
✓ سپس مبالغ از چند حساب تجمیع و نه به افراد عادی، بلکه به واسطههای شبکه ارسال گردد؛
✓ این سازوکار غالباً بهدلیل قطع یا بررسی کمکهای اجتماعی اروپایی شناسایی میشود.
تجمیع عواید ناشی از چند هویت:
از طریق اسناد جعلی، یک فرد میتواند بهطور همزمان از چند برنامه متفاوت، کمکهای ماهانه دریافت کند. هنگامی که این کمکها از مسیر شبکه تجمیع میشوند:
✓ سالانه دهها هزار یورو عاید خالص به داعش منتقل میگردد؛
✓ آن هم تنها از محل هویتهای جعلی یک نفر.
تهدید و اهمیت استراتژیک:
دریافت پول از طریق هویتهای جعلی و نظام کمکهای اجتماعی، صرفاً یک جرم مالی نیست؛ بلکه برای داعش یک سازوکار مالی استراتژیک و پایدار ایجاد میکند. این فرایند دارای ویژگیهایی است که هم مانع کشف میشود و هم شبکه را تقویت میکند. از جمله:
۱. سودآوری مالی بالا:
در این سازوکار:
✓ یک فرد میتواند به اندازه ۳ تا ۴ مستحق مختلف، کمک اجتماعی دریافت کند؛
✓ مجموع عواید ناشی از بیکاری، کمکهای خانوادگی، حمایتهای مسکن و سایر برنامهها میتواند سالانه به دهها هزار یورو برسد؛
✓ این مدل با ریسک اندک، بازدهی بسیار بالا ایجاد میکند و بر اهمیت آن برای شبکه میافزاید
۲. ریسک پایین کشف:
احتمال پایین شناسایی این سیستم به دلایل زیر است:
الف_ ثبت جداگانه هر هویت:
هویتهای جعلی با اسناد، نشانیها و شمارههای هویتی متفاوت بهطور مستقل ثبت میشوند؛ بهگونهای که:
✓ پیوند میان نامهای متعدد یک شخص آشکار نمیشود؛
✓ سامانههای نظارتی بهسادگی قادر به تشخیص آن نیستند.
ب_ ضعف پلتفرمهای نظارتی مشترک:
در بسیاری از کشورهای اروپایی:
✓ نهادهای کمکهای اجتماعی؛
✓ ادارات مهاجرت؛
✓ دفاتر فرعی شاروالیها؛
از نبود یک دیتابیس متحد مواجه میباشد.
ج: اشتراکگذاری محدود اطلاعات
نهادها تنها بخشی از اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و همین امر شبکه را از کشف مصون میسازد:
✓ اداره مهاجرت به سابقه دریافت کمکهای اجتماعی دسترسی کامل ندارد؛
✓ شاروالیها اطلاعات جامع درباره اعتبار هویت اصلی در اختیار ندارند؛
✓ بانکها صرفاً اسناد ارائهشده را بررسی میکنند، نه پیشینه واقعی هویت.
۳. جریان مالی بلندمدت و باثبات برای داعش
این مکانیزم مالی ویژگیای دارد که سایر منابع از آن بیبهرهاند:
الف: درآمد ماهانه منظم
کمکها معمولاً بهصورت ماهانه و ثابت از بودجههای دولتی پرداخت میشوند. از اینرو برای داعش یک منبع مالی قابل پیشبینی و پایدار ایجاد میکنند.
ب: تأمین مالی فعالیتهای لجستیکی، تبلیغاتی و نظامی
از این عواید برای پرداخت معاش اعضا، هزینههای سفر و جابهجایی، پشتیبانی مالی عملیات مسلحانه، و بودجه تبلیغات آنلاین و جذب نیرو استفاده میشود.
ج: توان گسترش شبکه
بهدلیل ریسک پایین و سود بالا، افراد بیشتری به این فرایند جذب میشوند. شبکه گسترش مییابد و زیرساخت اسناد جعلی و هویتسازی بیش از پیش تقویت میگردد.