در ادامهٔ بررسی صفات یهودیان، در این بخش به ویژگی دیگری از آنها میپردازیم.
۱۰- تمسخر و استهزای شعائر دین
در سلسلهٔ صفات مذموم یهودیان، ویژگی دیگر این است که آنها همواره شعائر دین را به مسخره گرفته و تحقیر میکردند و در حال حاضر نیز چنین میکنند. استهزا و تمسخر در برابر دین، خوی بسیار زشتی است که خداوند جلجلاله در قرآن کریم بارها با عباراتی سخت آن را نکوهش کرده است. یهودیان در طول تاریخ این صفت را داشتهاند زیرا به بیماری تکبر مبتلا بودند و همین تکبر آنها را به سرکشی در برابر حق و تحقیر احکام الهی واداشت.
خداوند جلجلاله میفرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُوًا وَلَعِبًا مِّنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ} (المائدة: ۵۷)
ترجمه: ای کسانی که ایمان آوردهاید! کسانی را که دین شما را به مسخره و بازی گرفتهاند؛ از میان کسانی که پیش از شما به آنها کتاب داده شده و نیز کافران را دوستان نزدیک خود مگیرید و اگر مؤمنان راستین هستید، از خداوند بترسید.
پس از این آیه، خداوند جلجلاله میفرماید: {وَ إِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّايَعْقِلُونَ} (المائدة: ۵۸)
ترجمه: و هنگامی که شما برای نماز اذان میدهید، آن را به مسخره و بازی میگیرند؛ این از آن روست که آنها گروهی هستند که عقل ندارند.
برای روشن شدن معنا و مقصود آیه، به شأن نزول آن بازمیگردیم. علامه قرطبی رحمهالله در تفسیر خود دربارهٔ شأن نزول این آیه از کلبی چنین نقل میکند: قال الكلبي: كان إذا أذَّن المؤذِّن وقام المسلمون إلى الصلاة قالت اليهود: قد قاموا لا قاموا؛ وكانوا يضحكون إذا ركع المسلمون وسجدوا، وقالوا في حق الأذان: لقد ابتدعتَ شيئًا لم نسمع به في الأمم الماضية، فمن أين لك صياحٌ كصياح العير؟ فما أقبحه من صوت، وما أسمجه من أمر!
کلبی میگوید: هنگامی که مؤذن اذان میگفت و مسلمانان به نماز برمیخاستند، یهودیان میگفتند: برخاستند اما ای کاش برنمیخاستند! و هنگامی که مسلمانان رکوع و سجده میکردند، به آنها میخندیدند. دربارهٔ اذان نیز میگفتند: چیزی نوآوری کردهای که در امتهای پیشین نشنیدهایم؛ این چه فریادی است چون بانگ خران؟ چه صدای زشتی و چه کار ناپسندی!
در حقیقت تمسخر دین و مقدسات، نشانهٔ بیخردی است. چنانکه خداوند جلجلاله در آیهٔ فوق تصریح میکند: {ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ}.
علامه قرطبی رحمهالله الله در تفسیر جملهٔ «ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ» مینویسد: واسم الإشارة في قوله: ذٰلك بأنهم قوم لا يعقلون يعود إلى ما كان منهم من استهزاء وسخرية؛ أي أن سبب صدور هذا الاستهزاء والعبث عنهم أنهم قوم سفهاء جهلاء، لا يدركون الأمور على وجهها الصحيح، ولا يستجيبون للحق الذي ظهر لهم، بسبب عنادهم وأحقادهم.
یعنی اسم اشاره (ذلک) در این جمله به همان تمسخر و استهزای آنها بازمیگردد؛ یعنی سبب صدور این تمسخر و بازیچهگرفتن از سوی آنها اینست که گروهی سبکمغز و نادانند که امور را چنانکه شایسته است درک نمیکنند و به حقی که برایشان آشکار شده، به سبب لجاجت و کینهتوزیشان پاسخ مثبت نمیدهند.
از سلف صالح روایت شده است: «مَنِ اسْتَهْزَأَ بِشَيْءٍ مِنْ دِينِ اللهِ فَقَدْ عَرَّضَ إِيمَانَهُ لِلْخَطَرِ.» هرکس چیزی از دین خدا را به مسخره بگیرد، ایمان خود را در معرض خطر قرار داده است.
خلاصه اینکه از آیات یادشده به روشنی ثابت میشود که یهودیان صفت استهزای شعائر دین را داشتهاند و همواره این صفت را تکرار میکردهاند. این صفت نه تنها به یهودیان پیشین اختصاص دارد بلکه یهودیان امروزی نیز که گام در جای پای ایشان مینهند، همین کار را انجام میدهند و شعائر اسلامی را تحقیر میکنند. چنانکه جهانیان بارها دیدند که یهودیان با کفشهای خود به مسجدالاقصی داخل شدند و نیز بارها مساجد و مدارس را بمباران کردند و حرمت مسجد و مدرسه را نگه نداشتند؛ و برای همگان آشکار شد که یهودیان امروز نیز همچنان این صفت را دارند.
