اذیت و آزار مهاجرین افغان چه ارمغانى به پاکستان می‌بخشد؟

زبیر عاطف

نظام پاکستان پس از ناکام شدن در کنترول نمودن بحران داخلی‌اش، تمام توجه خود را به دست‌گیری و آزار دادن به مهاجرین افغان معطوف کرده‌است که از ده‌ها سال بدین‌سو در پاکستان زندگی می‌کنند، ابتداءً در برخی از مناطق این اقدام از سوی برخی از مسئولین به‌دلیل تعصب نژادی آغاز گردید اما اکنون به نظر می‌رسد که تعصب با افغان‌ها به سطح حکومت رسیده است.

میلیون‌ها افغان برای اولین بار در اواخر دهه ۱۹۷۰ پس از حمله اتحاد جماهیر شوروی بر افغانستان به پاکستان مهاجر شدند، ملت پاکستان برادران افغان خود را با آغوش گرم استقبال نمودند، اما حکومت همواره این موضوع را به عنوان آله‌ی فشار استفاده نموده است.

مهاجرین افغان در اقتصاد و رفاه اجتماعی کشور پاکستان نقش عمده‌ و به‌سزایی دارند، از لحاظ یک معنی نمی‌توان افغان‌هایی را که به پاکستان رفته‌اند، مهاجرین بگویم زیرا خط دیورند فرضی است و اگر یک افغان از این مرز عبور کند در آن سوی مرز سایر وابسته‌گانش زندگی می‌کنند.

حالا پرسش اینجاست که پاکستان در چنین مقطع حساس چرا دست‌گیری خانواده‌های بی‌گناه مهاجران افغان (که عمدتاً کودکان، زنان و افراد مسن می‌باشند) را شروع کرده است؟ ممکن است عوامل مختلفی داشته باشد اما در اینجا به چند عوامل اشاره می‌کنیم:

پاکستان با بحران شدید اقتصادی مواجه است، آنها فکر می‌کنند که افغان‌ها بار دوش اقتصاد پاکستان هستند و با اخراج آنها اقتصادشان به حالت عادی باز می‌گردد، این تصورشان کاملاً اشتباه است زیرا مهاجرین افغان جای‌دادها و کارخانه‌های شخصی در پاکستان دارند و در صورت خروج صدها هزار پاکستانی مستقیماً متضرر می‌شوند.

رژیم فعلی پاکستان که کاملاً تحت کنترول فوج می‌باشد، ممکن است بخواهد با این کار از جهانیان کمک به‌دست آورد و طبق معمول به‌جای اینکه بر مهاجرین مصرف نمایند به حساب‌های شخصی نظامیان و سیاست‌مداران ارسال می‌دارد‌، پاکستان در چند دهه گذشته صدها میلیون دالر کمک را به برکت مهاجرین افغان دریافت کرده است، اما تقریباً تمام آن‌ها به جیب‌های شخصی رفته است.

این احتمال نیز وجود دارد که ادارات پاکستان برای سرپوش نهادن بر ناکامی‌ها و رسوایی‌های داخلی خود و منحرف ساختن افکار عمومی به سمت دیگری به این موضوع هوا بدهد.

مهم‌تر از همه این‌که پاکستان از موضوع مهاحرین افغان به‌عنوان آله‌ی فشار بر افغانستان استفاده می‌کند، آنها فکر می‌کنند که شاید با این کار، افغانستان برای از بین‌بردن تهدیدات فرضی بی‌اساس آن‌ها مجبود شود که در حقیقت هیچ نوع ارتباطی به افغانستان ندارد و منشأ آن دوباره به ناکامی‌ها و سیاست‌های اشتباه داخلی پاکستان بر می‌گردد. امید است خداوند برای مهاجران افغان راه‌حلی ارائه نماید (در حال حاضر دولت افغانستان در حال کار روی طرح‌های بزرگ برای بازگرداندن مهاجرین است) اما پاکستان اعتبار خود را در سطح بین‌المللی به‌دلیل رفتار نادرست با مهاجرین افغان از دست می‌دهد و در قلب افغان‌ها نفرت از پاکستان افزایش خواهد یافت.