قدس در گذر تاریخ:
ساکنان اصلی و اولیه سرزمین فلسطين (يبوسيون) بوده اند که صدها سال قبل از جزیره العرب به این سوی هجرت نموده اند، سپس حضرت ابراهیم خلیل حوالى سال (۱۸۰۰) قبل از میلاد از سپس سرزمین بابل هجرت کرده وارد سرزمین فلسطین شدند که با استقبال گرم مردم آن دیار روبرو شد و پادشاه یبوسیون بنام ملکی صادق با حضرت ابراهیم علیه السلام پیمان مودت منعقد کرد.
بعد از این دوره (موسویون) بعد از حضرت موسى علیه والسلام تحت رهبری یوشع حوالی: (۱۳۳۰) قبل از میلاد به فلسطین مسلط شدند بجز قدس و قلعه يبوس، حول و حوش سال (۱۰۰۰) قبل از میلاد حضرت داود به قدس دست یافت، حضرت داود علیه والسلام در سال ۹۶۱ قبل از میلاد وفات یافت، سپس پسرش حضرت سلیمان جانشین او شد.
حضرت سلیمان علیه السلام قدس را به نحو احسن بازسازی نموده، انواع اشیای قیمتی و با ارزش را در آن بکار بردند و حتی که از جنات کار گرفتند، پادشاهی حضرت سلیمان علیه السلام تا سال ۱۹۲۲ ادامه یافت ولی یبوسیّون هنوز هم در آنجا ساکن بودند.
در سال (۶۰۵) قبل از میلاد بخت النصر بابلی، بر قدس حمله کرد و در سال (۵۹۷) قبل از میلاد، شاه و خانواده اش و تعداد هشت تا ده هزار و خزائن بيت الرب و خزائن شهر قدس، و سی تا چهل هزار صنعت¬گر را به بابل انتقال داد، سپس مجدد در سال (۵۸۶) بخت النصر لشکر خود را به سرزمین قدس گسیل داشت، شاه را اسیر و اورشلیم را ویران نموده تبدیل به توده¬هایی از خاک و سنگ گرداند، تولیت یهود عملاً پایان یافت.
در سال (۵۳۹) قبل از میلاد کورش ایرانی با همدستی یهود بر بابل و شام مسلط گردید و قدس تا سال (۳۳۲) قبل از میلاد زیر فرمان حکام ایرانی باقی ماند، اسکندر در سال (۳۳۲) قبل از میلاد بر فلسطین و اورشلیم بدون خونریزی دست یافت.
در سال (۶۳) قبل از میلاد بومپی رومی قدس را تا ۳ ماه در محاصره خود درآورد و پس از سیطره بر شهر، بیشتر ساکنان قدس را از دم تیغ گذراند، و در سال (۳۷) قبل از میلاد هیر دوس شاه قدس گردید و در سال (۲۷) قبل از میلاد (بیلاطس) حاکمیت شهر قدس را بدست گرفت. و در زمان همین پادشاه بود که وقایع حضرت عيسى علیه السلام پیش آمد، حضرت عیسی از مریم دختر عمران بعد از حمل (۹) ماه در روز سه شنبه ۲۴ دسامبر در بیت اللحم به دنیا آمد.
دوران عيسوى:
حضرت عیسی از دست یهود اذیت و آزار بسیاری دید. آخر الامر يهود، تصميم قتل حضرت عیسی را گرفتند. یکی از شاگردان او بنام ( يهوذا اسخر يوطى) محل اختفای وی را در مقابل دریافت (۳۰) درهم بر ملا کرد، لیکن خداوند متعال شبه عیسی علیه السلام را بر وی انداخت یهود او را بجای عیسی علیه السلام به قتل رساندند، و عیسی علیه السلام به آسمان ها برده شد.
چنانکه خداوند متعال فرمودند: [وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتَّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًا بَلْ رَفَعَهُ الله إِلَيْهِ وَكَانَ الله عَزِيزًا حَكِيمًا]. «یهود می¬گفتند که: ما عیسی پسر مریم، پیامبر خدا را کشتیم: در حالی که نه او را کشتند و نه به دار آویختند، ولیکن کار بر آنان مشتبه شد و کسانی که با او اختلاف پیدا کردند راجع بدو در شک و گمانند و اگاهی بدان ندارند و تنها به گمان سخن می¬گویند و یقینا او را نکشته اند».
در دوران مسیحیت هر دو ملت بیت المقدس را قبله خود قرار دادند، امّا درست در جهت مخالف یکدیگر قرار گرفتند، همیشه در میان¬شان آتش اختلاف شعله ور و همیشه پی آزار و اذیت یکدیگر بودند تا جایی که قرآن اختلافات شان را اینگونه به تصویر می کشد: [وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَي عَلَى شَيْءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَي لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَى شَيْءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ]. «و یهودیان می گویند:، مسحیان دارای حق و حقیقتی نبوده و بر چیزی بند نیستند، مسحیان نیز می گویند: یهودیان دارای حق و حقیقتی نبوده و بر چیزی بند نیستند، در حالی که هر دو دسته کتاب می خوانند».
طيطوس رومی در سال (۷۰) میلادی قدس را محاصره کرد و به قتل و غارت و چپاول و سوختن شهر پرداخت، صدها نفر از یهود اسیر شدند و در بازارهای امپراطوری روم به حراج گذاشته شدند، امپراطور هدیریان در سال (۱۳۵) میلادی بر سرکوب یهود پرداخت، اورشلیم را ویران نمود، به یهود دستور تخلیه شهر و استحصال جنس یهود را داد، یهودیان به مصر و کوه ها و دره ها فرار کردند.
و یونانی ها در شهر ساکن شدند و شهر از آن به بعد (ایلیاء) نام گرفت، از سال (۱۳۵) میلادی، سال طرد یهود، تا سال (۶۱۴) میلادی شام تحت سلطه ایرانیان بود نیز قدس از آرامش و امنیت برخوردار بود، ولی دیری نپایید که یهود به کمک فارسیان (ایرانیان) به قتل عام مسیحیون و تخریب کلیساها پرداخت، بیش از (۶۰) هزار نفر را قتل عام نمودند که (۵) هزار نفر را در مقبره (ما ملاً) دفن کردند.
و به تحریک یهودیان کلیسای قیامت را با خاک یکسان کردند و صلیبی را که مسیحیان آن را مقدس می-پنداشتند شکستند. در ۶ اوت ۶۱۰ میلادی نور هدایت عالم تاب خاتم الانبیا حضرت محمد مصطفی^ در جزیرة العرب شهر مکه مکرمه مبعوث شدند.
در سال (۶۲۷) هرقل پادشاه روم توانست ایرانیان را از قدس بیرون براند و نیز قدس را از لوث پارسیان و یهود پاک گرداند. و قرآن، غلبه و پیروزی اهل کتاب را بر مجوسان و مشرکان ایرانی آن زمان و یهود پیشگویی کرد.
[غُلِبَتِ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ].
