میانجی کسی است که میان دو یا چند طرف درگیر از راه گفتوگو و بر بنیاد اصول راهحلی برای جنگها و تنشها ایجاد کند، مذاکرات میان ایران و امریکا در مدت ۲۱ ساعت با نتیجهای ناموفق پایان یافت، این ناکامی میتواند چندین علت داشته باشد:
زمانی که مذاکرات میان امریکا و ایران آغاز شد پاکستان هیچ صلاحیت رسمی بهعنوان میانجی نداشت، تنها از سوی امریکا به نام میانجی یاد میشد اما در واقع هیچ نقش عملی ایفا نکرد.
در اصول بینالمللی میانجی خواستههای هر دو طرف را میشنود، بر همان اساس عمل میکند و اصول را به طرفها ارائه مینماید، اما در این مذاکرات میان ایران و امریکا درک روشنی از اصول و قواعد مشاهده نمیشد.
چند عامل میتواند این وضعیت را توضیح دهد:
جایگاه و صلاحیت مذاکرات که بعداً در جریان گفتوگوها روشن شد؛ تدابیر امنیتی از سوی ارتش امریکا؛ ارائه توضیحات از جانب معاون امریکا بهجای وزیر امور خارجه و اطلاعات پاکستان؛ و اعلام قطعی بینتیجه بودن مذاکرات همه اینها نشان میدهد که پاکستان میانجی نبود بلکه صرفاً بهعنوان یک نام از سوی امریکا مورد استفاده قرار گرفته بود، هدف این بود که ایران در برابر معامله و ناکامی خود به پذیرش نوعی پاسخ نرم وادار شود.
اما خواستههایی که ایران به امریکا پذیرفت بهمعنای قبول شکست و ناکامی بود، امریکا نیز به بهانه حفظ یک آتشبس طولانیمدت موضوع را به تأخیر انداخت، هدف دیگر از مطرح کردن آتشبس و میانجیگری از طریق پاکستان این بود که به جنگ جاری امریکا نوعی رنگ و پوشش سیاسی داده شود و چهرهای از سختگیری و موضع قاطع ارائه گردد، در این میان نظام نظامی پاکستان بهعنوان یک ابزار مورد استفاده قرار گرفت.
همچنان، نه آتشبس واقعی وجود داشت و نه مذاکرات حقیقی بلکه نوعی تبادل برای پیشبینی شرایط سخت آینده در جریان بود، همین امر سبب شد که بهجای کاهش جنگ و کنترل اوضاع، وضعیت هرچه بیشتر خطرناکتر گردد.
