هنگامی که نمایندهای از سوی کفار در منطقه حدیبیه فرستاده شد او با صحنهای شگفتانگیزی روبهرو گردید که نظیر آن را ندیده بود، اینکه پیروان از هر فرمان رهبر خود اطاعت کنند امری عادی بود اما در اینجا موضوع فراتر از این بود؛ هنوز رهبر چیزی نگفته بود که پیروانش همان کاری را که او انجام میداد؛ انجام میدادند. اشاره او بلکه حتی نگاه کوتاهی که از گوشه چشم میانداخت چنان درک میشد و مورد عمل قرار میگرفت که حتی در حرکت آشکار پرتوهای آفتاب بر کرانههای آسمان نیز نظیری برای آن نمیتوان یافت، نماینده کفار زمانی بیشتر شگفتزده شد که دید محبوب و مبارک آب دهان میاندازد اما هنوز آب دهانش به زمین نرسیده است که عاشقانش برای بهدستآوردن آن از یکدیگر پیشی میگیرند!
این همان صحنه جاودانه و فراموشناشدنی است که مسلمانان به آن افتخار میکنند و مردم جهان تا امروز با شگفتی از خود میپرسند که این چه جلوههایی از محبت و پیروی است که میبینند؟
اگر با دقت به این موضوع نگریسته شود، شگفتی آنان هم بجا است و هم نابجا، بجا از این جهت که آنان برای رهبران سیاسی معیار ویژهای تعیین کردهاند؛ بر اساس این معیار در حد منافع و مصالح، تحمل تفاوت سطح میان رهبر و پیرو ممکن است؛ اما جایی برای تصور ارادت و محبت عمیق وجود ندارد، و نابجا از این جهت که معیار آنان تنها بر عقل بشری استوار است و از رهنمودهای آسمانی بیبهره و از نور وحی محروم است.
اینها برکات وحی و یا پیامدهای آن است که شایسته رهبری را کسی میداند که مسئولیت سنگین خلافت الهی بر روی زمین را تنها به این منظور بر دوش بگیرد که فاصله میان خالق و مخلوق را از میان بردارد و بنده را به مالک خویش پیوند دهد، در چنین صورتی الله تعالی آن خلیفهای را که این مسئولیت سنگین را بر عهده گرفته است بهعنوان نماینده خود معرفی میکند و اطاعت و محبت او را همچون اطاعت و محبت خویش میشمارد.
در این صورت آنچه او میگوید صرفاً سخن شخصی خودش نیست و از جانب خود سخن نمیگوید، اگر او پیامبر باشد احکام الهی را مستقیماً دریافت میکند و متن و تفسیر همان احکام را در قالب گفتار و رهنمودهای خویش به مردم ارائه میکند و آنها را بهگونه عمومی تبلیغ مینماید، اما اگر شخصی غیر از پیامبر در مقام خلافت قرار گیرد زمانی میتواند مسئولیت سنگین خلافت را بهدرستی بر دوش بکشد که تمام رهنمودها و فرامین خود را در چارچوب شریعت چنان تنظیم کند که حتی در نخستین نگاه نیز روح و رهنمودهای شریعت مقدس در آنها آشکار باشد.
در چنین وضعیتی این شخص به مرتبهای فراتر از سطح مردم عادی دست مییابد و بر اساس معیارهای جهان نماینده محبوب شمرده میشود، در نتیجه محبت او ناخواسته در دلهای مردم جای میگیرد و همچون خون در رگهای انسانها جریان مییابد و به حرکت درمیآید، از همینرو این روند از پیش از حدیبیه وجود داشته و تا امروز در هر مرحله از تاریخ در مناطق مختلف جهان بدون وقفه ادامه یافته است تا آنجا که در افغانستان سرزمین قهرمانان پس از چهار دهه جنگ طولانی و خونین؛ اینچنین یک نظامی به وجود آمد.
بنیاد این نظام با خون جوانان امت آبیاری شده و هنوز هم آبیاری میشود؛ جوانانی که در دلهایشان پیمان و تعهد توحید جای داشت، سینههایشان از کلام الله تعالی سرشار بود و زبانهایشان پیوسته به یاد آفریدگار و مالک جهان تر بود، آنان در آتش محبت الهی میسوختند؛ آخرت را بیشتر از دنیا میخواستند و بهجای این زندگی فانی در جستوجوی زندگی جاودانه و ابدی سرگردان بودند، آنان با ثروت اسلام و ایمان آراسته، از شور آزادی و استقلال سرمست بودند، کمک به بیوسان و ناتوانان را وظیفه خود و رضایت الله تعالی را بزرگترین هدف خویش میدانستند.
از همینرو در پشت ایجاد چنین نظامی که حمایت مسلمانان شرق و غرب نیز با آن همراه بود آه و ناله میلیونها مادر و دعاهای بیشمار مظلومان قرار داشت، بنابراین رهبر آن نیز شخصیتی بود که از چهرههای بینظیر و برجسته این سرزمین بهشمار میرفت؛ قهرمان آزادی، پیشگام کاروان استقلال، نماد بیمانند فداکاری و استقامت و شخصیتی که دنیایی ویژه از علم و عمل را در وجود خود جای داده بود.
شخصیتی که زمام رهبری را به دست گرفت بلافاصله همانند روش خلافت راشده دعوتی عمومی خطاب به همگان صادر کرد و اعلام داشت که ما برای تطبیق شریعت آماده هرگونه فداکاری هستیم و تا زمانیکه شریعت نافذ نشده باشد ما به مبارزه خود ادامه خواهیم داد، از همینرو هر مسلمانی که در عملکرد ما حتی یک مورد خلاف شریعت مشاهده کند میتواند آن را با صدای بلند بیان نماید و بر اساس مسئولیت شرعی خود باید ما را از آن آگاه سازد تا خود را اصلاح کنیم.
در راستای عملیساختن همین حکم رهبر عالی علمای کرام در گوشهوکنار کشور فرامین امیرالمؤمنین را مورد بررسی و ارزیابی قرار دادند، آنان تمامی احکامی را که امیرالمؤمنین پس از بهدستگرفتن زمام امارت صادر کرده بود یکی پس از دیگری گردآوری، بررسی و با ترازوی شریعت محمدی سنجیدند، در نتیجه این تحقیق و ارزیابی، برای آنان روشن شد که این شخصیت که گامبهگام در سایه کمکهای الهی حرکت میکند رهنمودها و فرامینی صادر کرده است که تصویر کامل شریعت در آنها نمایان است و در هیچ موردی کوچکترین انحرافی از اصول شریعت در آنها مشاهده نمیشود، از همینرو تصمیم گرفته شد تا دیدگاه علمی خود را در این زمینه در پرتو رهنمودهای شریعت ارائه کنند.
نتایج بررسی فرامین در مقالات علمی و تحقیقی مختلف گنجانیده شد و به این ترتیب نزدیک به هزار مقاله علمی از گوشهوکنار کشور گردآوری گردید که مژده گردآوری آنها در بیش از هفتاد جلد اعلام شده است.
پس از آن تصمیم گرفته شد که این مقالات در سطح عالیتر نیز مورد ارزیابی قرار گیرند، برای بررسی دقیق و همهجانبه این تحقیقات کمیته گستردهای تشکیل شد، این کمیته پس از ماهها کار و تحقیق سرانجام مقالات را ارزیابی کرد و بر اساس بررسیهای خود سند تأیید و موفقیت را برای آنها صادر نمود، پس از آن وزارت تحصیلات عالی اعلام کرد که بهمنظور ارجگذاری به این تلاشها و تحقیقات علمی یک کنفرانس علمی برگزار خواهد کرد که در آن هیئتهای عالیرتبه دولتی و علاقهمندان علم و تحقیق از گوشهوکنار کشور اشتراک خواهند کرد و از این گام بزرگ قدردانی خواهند نمود.
چنین استقبال گسترده و ارزیابی علمی از رهنمودها و فرامین رهبر از یکسو اقدامی بینظیر است و از سوی دیگر انجام چنین تحقیق علمی و انتقادی شجاعانه حتی در جهان امروزی نیز کار بزرگی بهشمار میرود، این همان جرئت و آزادیای است که به افراد اجازه داده شود سخنان و فرامین صادرشده از سوی یک رهبر بزرگ را بررسی و نقد کنند تا روشن شود که آیا این فرامین با شریعت مطابقت دارند یا خیر؟ بلکه فراتر از آن بررسی شود که آیا شرایط زمان و مکان و مصالح مردم در آنها در نظر گرفته شده است یا خیر؟ همچنان ارزیابی شود که این فرامین چگونه و تا چه اندازه بر زندگی رعیت تأثیر میگذارند و آیا ممکن است تأثیرات آنها در مسیر منفی قرار داشته باشد؟
این کاری است که نه در هیچ نظام جمهوری نمونهای با چنین سطح و گستردگی آن دیده شده و نه هم تاکنون حتی یکدهم آن در هیچ نظام شاهی عملی گردیده است، بهراستی که چنین جرئتی را تنها کسی میتواند فراهم سازد که مسئولیت سنگین خلافت را صرفاً بهمنظور گسترش خیر و نیکی بر دوش گرفته باشد؛ کسی که بهجای گردآوری منافع شخصی برای سامانبخشیدن به امور بندگان الله تعالی و رساندن منفعت به آنان تلاش میکند.
از سوی دیگر تنها رعیتی میتواند فرامین چنین رهبری را در معرض بررسی علمی و انتقادی قرار دهد که همت بلند داشته باشد، اندیشه و دیدگاهش بر اصول اسلامی استوار باشد و چنان به حاکم خود اطمینان داشته باشد که حتی یک فرد عادی نیز بتواند با جرئت کامل اشتباه او را به وی گوشزد کند و برای بیان دیدگاه خود با قاطعیت او را در برابر حسابدهی و پاسخگویی قرار دهد.
هنگامی که رابطه میان رهبر و رعیت به چنین مرحلهای برسد، هم رهبر سرافراز خواهد بود و هم رعیت او؛ انشاءالله!

































