فلسفه جهاد در اسلام / بخش هجدهم

طاهر احرار

اعتراض چهاردهم:

پیامبر اسلام صلی الله علیه و سلم در حدیثی می‌فرماید: “من تمسّک بسنتي عند فساد أمتي فله أجر مئة شهيد” هر کس در هنگام فساد امت من، سنتی از سنت‌های من (پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم) را زنده کند، به او پاداش صد شهید داده می‌شود.

برخی‌ها از این حدیث استدلال می‌گیرند که شهادت در سنگر ثواب یک شهید دارد اما مسواک زدن، دعوت و تبلیغ، عمامه بستن و … ثواب صد شهید دارد.

تمهید:

مشکل این‌ست که حدیث مبارک مذکور یا سایر احادیث مشابه مانند “الحج جهاد لا قتال فیه” که پیامبر صلی الله علیه و سلم برای تبلیغ دین فرموده‌اند، برخی‌ها به گونه‌ی تشریح کرده‌اند که مردم را فریب داده‌اند؛ هم خودشان را تباه نموده‌اند و هم سایر مسلمانان ساده‌لوح را، من می‌خواهم معنای این گونه احادیث را برای شما توضیح دهم.

پاسخ:

سنت حضرت محمد صلی الله علیه و سلم بر دو قسم است: اول سنّتی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم آن‌ را به قصد عبادت انجام می‌داد مانند مسواک زدن هنگام وضو و … دوم سنتی که رسول اکرم صلی الله علیه و سلم به عنوان عادت آن را انجام می‌داد مانند مسواک زدن قبل از خواب و … قبل از همه باید بدانیم اینجا سنتی مراد است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلم آن را به طور عبادت انجام می‌داد گرچه سنت عادی پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم نیز قابل تقلید و موجب ثواب اند، معنای اصلی سنت در اینجا احکام دینی است طوری که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در بسیاری از جاهای دیگر فرض و واجب را سنت خوانده است، در اینجا نیز مقصود و مطلوب احکام دین است.

در میان احکام دینی یگانه حکمی که بیش از همه متروک قرار گرفته و مسلمانان به آن‌ پشت کرده‌اند، جهاد است، پس یک معنی‌اش این‌گونه می‌شود که اگر امروز کسی دستور جهاد را زنده کند، خداوند اجر صد شهید را به او می‌دهد‌.

و جهاد حکمی است که همه احکام اسلام با احیای آن زنده می‌شوند، به همین دلیل پیامبر صلی الله علیه و سلم جهاد را دین کامل نامیده و فرمود است: «اذا تبایعتم بالعينة و أخذتم أذناب البقر و رضيتم بالزرع و ترکتم الجهاد سلط الله عليکم ذلّاً لاينزعه حتى ترجعوا الى دينکم».

ترجمه: هرگاه به دنبال دنیا و تجارت رفتید، دم‌های گاوها را گرفتید، به کشاورزی خشنود شدید و جهاد را پشت‌سر گذاشتید خداوند بر شما ذلتی تحمیل خواهد نمود که تا زمانی که به دین تان برنگردید از شما برداشته نمی‌شود، اینجا مراد از دین، جهاد است.

نمونه:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم می‌فرماید: سه مرتبه خواندن سوره اخلاص مساوی با تلاوت کامل قرآن کریم‌ است، حالا باید مردم از تلاوت قرآن منصرف شوند و فقط سه بار سوره اخلاص را بخوانند!؟ خداوند به ما توفیق آموزش صحیح دین را عنایت فرماید. آمین.