خوارج در سال ۶۵ هجری قمری در اطراف شهر بصره عراق دولتی را تأسیس کردند که ریاست آن را نافع بن الارزق بر عهده داشت.
در این زمان بشمول عراق بسیاری از مناطق همانند؛ حجاز و خراسان تحت حکومت عبدالله بن زبیر رضی الله عنه بود، و وی مهلب بن ابی صفره رحمه الله را به حیث والی خراسان تعین نموده بود.
مهلب بن ابی صفره قومندان نیرومند و دارای مهارتهای جنگی بود از این رو وقتی به شهر بصره رسید، اهالی بصره از او خواستند که جلوی خوارج را بگیرد و دولتی را که آنها ساخته بودند ویران کند.
اما مهلب رحمه الله گفت: نمی توانم از فرمان امیرالمؤمنین سرپیچی کنم، می خواهم به خراسان بروم.
اما اینکه مردم بصره از فساد و جنایات خوارج به شدت نگران بودند با مشوره و رضایت والیشان حارث بن عبدالله بن ابی ربیعه رضی الله عنه؛ نامه ای به نام عبدالله بن زبیر رضی الله عنه نوشتند که در آن از مهلب رحمه الله خواسته شده بود که به جای خراسان به بصره رفته و جلوی خوارج را بگیرد.
مهلب رحمه الله خطاب به اهالی بصره گفت: شما از من در برابر خوارج حمایت کامل مالی و نظامی بنمایید تا خوارج خوب کوبیده شوند، مردم تقاضای وی را پذیرفتند و چنان امکانات زیادی را برای او آماده نمودند که نظیر آن دیده نشده بود.
هر دو گروه در میدانی به نام دسل وسل آماده جنگ شدند و تعداد هر دو گروه تقریباً سی هزار تن بود.
