داعش؛ خلافتی بی‌خلیفه! بخش هفتم

قیام مردمی؛ مقاومتی که داعش را به زانو درآورد!

زمانی که خوارج داعشی با شمشیرهای کشیده و پرچم‌های سیاه خود به شهرها و روستاهای عراق و سوریه یورش بردند، می‌پنداشتند که خواهند توانست اراده‌ی مردم را در هم شکنند، اما آنچه در نهایت این گروه افراطی را به زانو درآورد نه حملات هواپیماهای پیشرفته بود، بلکه خشم و مقاومت همان مردمی بود که حاضر نبودند خانه و زندگی‌شان را به آسانی تسلیم کنند.

از موصل تا رقه، از تکریت تا دیرالزور؛ زن و مردی که روزی کشاورز، آموزگار یا تاجر بودند، به رزمندگانی تبدیل شدند که سرنوشت جنگ را دگرگون ساختند و خوارج شوم را از سرزمین خود بیرون راندند.

در عراق، هزاران جوان از شهرهای مختلف به ندای «دفاع از وطن» پاسخ مثبت دادند؛ جوانانی که اغلب تجهیزات نظامی حرفه‌ای نداشتند، ولی با همان تفنگ‌های قدیمی و دلی پر از ایمان و اراده‌ای آهنین در برابر خوارج افراطی ایستادند، داستان مقاومت شهر امرلی نمونه‌ای فراموش‌نشدنی است؛ مردمی که ۸۰ روز در محاصره داعش ماندند اما تسلیم نشدند، زنی از امرلی در خاطراتش چنین نوشته است: «وقتی غذا تمام شد، برگ درختان را خوردیم، اما پرچم شهر را پایین نیاوردیم». این همان روحیه‌ی مقاومت بود که در نهایت داعش را از شهرهای عراق بیرون راند.

در سوریه نیز چنین داستانی تکرار شد، در شمال این کشور نیروهای دفاع مردمی که از کردها، عرب‌ها و دیگر اقلیت‌ها تشکیل شده بودند، در برابر وحشیگری‌های داعش به دژی استوار تبدیل شدند، آزادی شهر کوبانی پس از ۱۳۴ روز نبرد سخت، نقطه‌ی عطفی بود که ثابت کرد مردم محلی حتی بدون پشتیبانی مستقیم خارجی هم می‌توانند خوارج افراطی را شکست دهند.

نکته‌ی مهم؛ تغییر تاکتیک‌های مردمی در جریان جنگ بود، در ابتدا داعش با وحشت‌آفرینی در دل مردم رعب می‌انداخت، اما به‌تدریج همین ترس به خشم بدل شد، در مناطق سنی‌نشین عراق که روزی برخی، داعش را «نگهبان در برابر حکومت مرکزی» می‌پنداشتند، مردم دریافتند که این گروه جز ویرانی و مرگ چیز دیگری به ارمغان نمی‌آورد، قیام قبایل الانبار در برابر داعش در سال ۲۰۱۵ نمونه‌ی روشنی از این تغییر است.

در سوریه نیز گروه‌های مردمی، با وجود اختلافات مذهبی و قومی، متحد شدند و هم‌دوش یکدیگر جنگیدند، مقاومت سه‌ساله‌ی شهر دیرالزور که به‌طور کامل در محاصره داعش بود، افسانه‌ی شکست‌ناپذیری این گروه را برای همیشه باطل کرد. مردم این شهر با حداقل امکانات و در شرایطی که حتی آب آشامیدنی نیز نداشتند تسلیم نشدند و هرگز در برابر خوارج سر فرود نیاوردند.

این مقاومت‌های مردمی درسی بزرگ به جهانیان داد: هیچ گروه تروریستی، هرچقدر هم که مسلح و خشن باشد، نمی‌تواند در برابر اراده‌ی جمعی مردمی که از خانه و زندگی‌شان دفاع می‌کنند، دوام بیاورد. خوارج داعشی شاید توانسته بودند با ترور و وحشت، به‌طور موقتی سرزمین‌هایی را تصرف کنند، اما هرگز نتوانستند دل‌های مردم را تسخیر کنند، در نهایت؛ همین مردان و زنان عادی بودند که با شجاعت‌های خود، بزرگ‌ترین ضربه را به داعش وارد ساختند و ثابت کردند که مقاومت مردمی، قوی‌ترین سلاح در برابر افراط‌گرایی است.