وظیفه مسلمانان:
حکمت و مشیت خداوند متعال همواره بر این بوده است که از بدو تولد بنی نوع بشر حق و باطل در نبرد بوده و خواهد بود. همانگونه که اهل باطل هیچگاه از مکر، توطئه و دسیسه علیه حق، دست بر نداشته اند، اهل حق نیز در مقابل اهل باطل، هرگز سسـت وضعیف نشوند.
چنانکه خداوند متعال در کلام جاویدش می فرمایند: [وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا]. «آن ها (کفار و مشرکان) پیوسته با شما خواهند جنگید تا اگر بتوانند شما را از آئین تان برگردانند».
در تفسیر این آیه علماء اظهار می دارند: که در اینجا صیغه های «يُقَاتِلُونَكُمْ» و «وَلَا يَزَالُونَ» فعل مضارع اند و معنای تجدد استمراری را می رسانند. با این تفسیر که مکر و توطئه علیه اسلام و مسلمانان از آغاز اسلام وجود داشته است و تا زمانی که مسلمانان به دین و عقیده شان پایبند باشند.
این مکرها و دسیسه ها با شیوه های مدرن و متفاوت با هر زمان و مکان و هماهنگ با پیشرفت و تحولات ادامه پیدا خواهد کرد. لذا می بینیم که خداوند متعال در کتاب جاویدش در طی آیه های بی شماری از مجاهدین و از آن هایی که برای اعلاى كلمة الله جهاد می کنند تقدیر بعمل آورده است و برای قتال و جهاد في سبيل الله ترغيب و تشویق نموده است و به طور خصوص روی این نکته تاکید کرده که شهداء گر چه بظاهر کشته شده اند، ولی در واقع مرده نیستند، بلکه آنان از در آنطرف زندگی ویژه ای دارند و از نعمت های گوناگون بهره می گیرند و خوشحال و شادمان می باشند: [وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ الله أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللهُ مِن فَضْلِهِ]. «گمان نبرید که کشته شدگان راه الله مرده اند، بلکه آنان در بارگاه الهی (که به خاطر وی جان داده اند) زنده اند، و به آنچه پروردگار از فضلش به آنان می دهد خوشحال و شادمانند».
و در جایی دیگر می فرماید:
[وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِله]. «کارزار کنید (ای مسلمانان با ایشان) تا اینکه نباشد هیچ فتنه (غلبه کفر) و باشد دین خدای برای همه».
و در جایی دیگر می فرماید: [وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ الله الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ]. «بجنگید در راه خدا با کسانی که با شما می جنگند». حکمت الهی چنین مقتضی بود که اصلاح زمین و بقای شعایر الله و مساجد و… بر قانون دفاع استوار باشند.
چنان که خداوند می فرماید: [وَلَوْلَا دَفْعُ الله النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَكِنَّ اللهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ]. «اگر خداوند شر برخی از مردم را به وسیله برخی دیگر دفع نکند، فساد زمین را فرا می گیرد، ولی خداوند نسبت به جهانیان لطف و احسان دارد».
و در جایی دیگر می فرماید: [وَلَوْلَا دَفْعُ الله النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ الله كَثِيرًا وَلَيَنْصُرَنَّ الله مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ الله لَقَوِيٌّ عَزِيز]. «اگر خداوند (فساد) بعضی از مردم را به وسیله بعضی دفع نکند، دیرها و کلیساهای (مسیحیان) و کنشت های (یهودیان) و مساجد (مسلمانان) که در آن ها خداوند بسیار یاد می شود، تخریب و ویران می گردد. و به طور مسلم خدا یاری می دهد کسانی را که او را یاری دهند. خداوند نیرومند و چیره است».
علماء می فرمایند جهاد، چهار نوع است:
۱ جهاد با کفار -۲ جهاد با شیطان ۳ـ جهاد با نفس ۴ـ جهاد با منافقين.
کامل ترین بنده نزد خداوند متعال کسی است که کلیه مراتب جهاد را نصیب خود کرده باشد.
رسول خدا صلی الله علیه و سلم کامل ترین و مقرب ترین بنده خدا بود، زیرا کلیه انواع جهاد را تکمیل کرد و در راه (الله) حتی جهاد را ادا نمود و از آغاز بعثت تا زمان وفات، مشغول جهاد بود.
رسول خدا صلی الله علیه و سلم جهت اعلای کلمة الله از آغاز بعثت تا زمان وفات هم خود جهاد کردند و هم امت خویش را تشویق و ترغیب نمودند، پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم فرمودند: «قِيامُ ساعَةٍ فِي الصَّف لِلْقِتالِ فِي سَبيلِ اللهِ خَيْرٌ مِنْ قيامِ سِتِّينَ سَنَةً».«یک لحظه ایستادن در صف برای جنگیدن در راه خدا، بهتر از عبادت ۶۰ سال است».
و نیز می فرمایند: «حَرَسُ لَيْلَةٍ فِي سَبِيلِ الله أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ لَيْلَةٍ يُقَامُ لَيْلُهَا، وَيُصَامُ نَهَارُهَا».«پاسبانی یک شب در راه الله برتر از هزار شب است که شب های آن عبادت و روزهایش، روزه گرفته شود».
و نیز می فرمایند: «لَغَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللهِ، أَوْ رَوْحَةٌ، خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا».«صبح یا شامی در راه الله بیرون رفتن از دنیا و آنچه در اوست بهتر می باشد».
و نیز می فرمایند: «ما اغبرت قدما عبد في سبيل الله فتمسه النار».«این طور نمی شود که قدم های کسی در راه خداوند غبارآلود شوند و باز آتش جهنم او را لمس نماید».
برای فضیلت جهاد همین کافی است که رسول خدا شخصاً آرزوی می کند تا چندین بار در راه خدا زیر شمشیر دشمنان اسلام شهید گردد. چنان که فرمودند:
«… وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَوَدِدْتُ أَنِّي أَغْرُو فِي سَبِيلِ اللهِ فَأَقْتَلُ، ثُمَّ أَغْرُو فَأُقْتَلُ، ثُمَّ أَغْرُو فَأُقْتَلُ».«قسم به ذاتی که جانم در دست اوست، دوست دارم که در راه الله کشته شوم دوباره زنده گردم دوباره کشته شوم، باز زنده کرده شوم، سپس کشته شوم».
جهاد اسلامی سبب گشت که اسلام در جهان گسترش یابد و مردم از اسارت بندگان، رهایی یافته و به بندگی خدای وحده لا شریک له، در آیند و از ستم ادیان غیر الهی به عدل اسلامی و از تنگنای دنیا به فراخنای آن منتقل شوند. با توجه به همین اهمیت جهاد بود، و نقش موثر آن در سازندگی جهان.
رسول خدا فرمودند: «… الْجِهَادُ مَاضٍ مُنْذُ بَعَثَنِي الله إِلَى أَنْ يُقَاتِلَ آخِرُ أُمَّتِي الدَّجَّالَ لَا يُبْطِلُهُ جَوْرُ جَائِرٍ، وَلَا عَدْلُ عَادِلٍ».«جهاد از آغاز بعثت من تا زمانی که آخرین فرد امت، من با دجّال بجنگد، جاری است، ظلم هیچ ظالمی و عدالت هیچ عادلی، آن را الغا نتواند کرد».
اما نسبت به مشغول شدن به دنیا و رغبت به آن و ترک جهاد رسول خدا صلی الله علیه و سلم هشدار دادند. رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمودند: «إِذَا تَبَايَعْتُمْ بِالْعِينَةِ، وَأَخَذْتُمْ أَذْنَابَ الْبَقَرِ، وَرَضِيتُمْ بِالزَّرْعِ، وَتَرَكْتُمُ الْجِهَادَ، سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ ذُلَّا لَا يَنْزِعُهُ حَتَّى تَرْجِعُوا إِلَى دِينِكُمْ ، قَالَ أبو دَاوُدَ».«هررگاه معامله بار بار آغاز گردید، و دم گاوها را گرفتید و به کشاورزی علاقه¬مند شدید و جهاد را ترک نمودید، آنگاه است که خداوند متعال بر شما چنان ذلّتی مسلط خواهد کرد که آن را از سر شما برندارد تا که دوباره به دین تان برگردید».
