فلسفه جهاد در اسلام / بخش شانزدهم

طاهر احرار

 اعتراض یازدهم:

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در یک حدیث شریف می‌فرماید: “افضل الجهاد کلمة عدل عند سلطان جائر” یعنی بهترین جهاد گفتن سخن حق نزد پادشاه ظالم و ستمگر است، از حدیث‌ واضح می‌شود که احتجاج علیه پادشاهان، روزنامه‌نویسی و … بهترین جهاد است، از آنجائی‌که کشتن و نابودی با خود ندارد پیامبر آن را بهترین جهاد نامیده است.

پاسخ نخست:

محدثین محترم تحت شرح این حدیث مبارک نوشته‌اند که “گفتن سخن حق در مقابل پادشاهان را زمانی جهاد می‌گویند که یقین یا احتمال قوی بریدن سر و قتل در مقابل آن باشد، این عمل خودش یا جزء قتال قرار می‌گیرد و یا نزدیک به قتال است.

پاسخ دوم:

گاهی حق گفتن مؤثرتر از جنگیدن است یا مردم با این سخنان و گفتارها خود را برای جنگ با کفار آماده می‌کنند و در این صورت طوری که قبلاً نیز گفته بودیم عمل مذکور‌ جهاد است.

نمونه:

حضرت انس رضی‌الله‌عنه می‌فرماید وقتی پیامبر برای انجام عمرة القضا به مکه مکرمه تشريف‌فرما شدند، حضرت عبدالله بن رواحه رضی‌الله‌عنه شمشیری به گردن انداخته‌ بود، مهار شتر رسول اکرم صلی الله علیه و سلم را در دست داشت و این اشعار را زمزمه می‌کرد:

خلوا بني الفار عن سبیله

اليوم نضربکم على تنزيله

ضربا یزیل الهام عن مقیله

و یزهل الخلیل عن خلیله

ترجمه: ای کفار از راه حضرت محمد صلی الله علیه و سلم دور شوید! با آمدن وی شما را طوری می‌زنم که سرهای‌تان از بدن‌های‌تان جدا شوند و دوستی از دیگری جدا شود.

حضرت عمر رضی‌الله‌هنه به او می‌گوید: عبدالله! در مقابل پیامبر و در درون حرم شریف شعر!!! پیامبر صلی‌ الله علیه و سلم فرمودند: بگذار عمر‌! بگذار عمر! به خدا سوگند شعر عبدالله بن رواحه بر کفار از شمشیر تندتر و‌موثرتر است.

الغرض:

خطبه‌ها و سخنرانی‌هایی که عواطف مردم را بر می‌انگیزد و روحیه مجاهدین را بالا می‌برد تا بتوانند با کفار مقابله کنند، خود جهاد نامیده می‌شود.